Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın himayelerinde Sıfır Atık Vakfı tarafından düzenlenen Sıfır Atık Forumu, İstanbul’da geniş uluslararası katılımla başladı. Dünyanın dört bir yanından devlet temsilcilerini, uluslararası kuruluşları, iş dünyasını, akademisyenleri ve sivil toplum kuruluşlarını bir araya getiren forum, çevre ve sürdürülebilirlik alanında küresel ölçekte önemli bir buluşma olarak değerlendirildi.
“İnsanlık Ortak Bir İdealde Buluştu”
Forumun açılışında konuşan Emine Erdoğan, etkinliği insanlığın ortak bir ideal etrafında kenetlendiği tarihi bir buluşma olarak gördüklerini belirtti. Katılımın büyüklüğüne dikkat çeken Erdoğan, bu tablonun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Dünya beşten büyüktür çünkü insanlık beşten büyüktür” sözünün somut bir yansıması olduğunu ifade etti.
183 ülkeden temsilcinin yer aldığı forumda 500’ü aşkın kurum ve kuruluş ile 5 binden fazla katılımcının bulunduğunu söyleyen Emine Erdoğan, İstanbul’un bir kez daha farklı kültürleri bir araya getiren küresel bir merkez haline geldiğini vurguladı.
İstanbul’un Küresel Rolü Vurgulandı
Erdoğan, İstanbul’un insanlığın ortak hafızasını taşıyan ve medeniyetlerin buluştuğu bir şehir olduğunu belirterek, “Bu forumu insanlığın ortak geleceği için tarihi bir buluşma olarak görüyoruz” dedi. Katılımcılara teşekkür eden Erdoğan, forumun yeni iş birliklerine ve ortak çözümlere kapı aralamasını temenni etti.
Sıfır Atık Vakfı’nın organizasyondaki rolüne dikkat çeken Erdoğan, emeği geçen kurumlara ve destek veren bakanlıklar ile İstanbul Valiliği’ne teşekkürlerini sundu.
Okyanuslardaki Çöp Adası ve Küresel Çevre Krizi
Konuşmasında çevre krizine dikkat çeken Emine Erdoğan, Pasifik Okyanusu’nda yaklaşık 1,6 milyon kilometrekare büyüklüğünde bir “çöp adası” bulunduğunu hatırlatarak, bunun insanlığın kaynakları hoyratça kullanımının bir göstergesi olduğunu söyledi.
Günlük binlerce çöp kamyonuna eşdeğer plastik atığın okyanuslara karıştığını vurgulayan Erdoğan, mikroplastiklerin dünyanın en ücra noktalarına kadar ulaştığını ve bunun sıradan bir kirlilik değil, küresel bir kriz olduğunu ifade etti.
“Dünyada Aşırı Tüketim ve Büyük Adaletsizlik Var”
Erdoğan, günümüzde üretimin ve tüketimin tarihte hiç olmadığı kadar arttığını belirterek, buna rağmen milyonlarca insanın temel ihtiyaçlara erişemediğini söyledi. Çöp depolama alanlarının kullanılabilir giysiler, gıdalar ve eşyalarla dolu olduğuna dikkat çekerek, bunun ciddi bir adalet sorunu olduğunu dile getirdi.
“Use-at, at-unut” anlayışının yalnızca doğal kaynakları değil, insanlığın değerlerini de tükettiğini söyleyen Erdoğan, tüketim kültürünün vicdanı zedelediğini ifade etti.
Sıfır Atık “Öze Dönüş Yolculuğu” Olarak Tanımlandı
Sıfır Atık yaklaşımını insanlığın “öze dönüş yolculuğunun bir bileti” olarak tanımlayan Emine Erdoğan, bu anlayışın yaygınlaşmasının hem doğayı hem de insanlık değerlerini iyileştireceğine inandıklarını söyledi.
2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Hareketi’nin küresel bir vizyona dönüştüğünü belirten Erdoğan, 2023 yılında kurulan Sıfır Atık Vakfı ile bu çalışmaların uluslararası ölçekte daha da güçlendiğini ifade etti.
COP31 ve İklim Mücadelesinde Stratejik Rol
Bu yılki forumun Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31 İklim Zirvesi ile aynı döneme denk gelmesinin önemli bir fırsat olduğunu söyleyen Erdoğan, sıfır atığın iklim değişikliğiyle mücadelede merkezi bir rol oynadığını vurguladı.
Gıda israfına da dikkat çeken Erdoğan, her yıl milyarlarca ton gıdanın çöpe gittiğini, buna karşılık milyonlarca insanın açlıkla mücadele ettiğini belirtti. Gıda israfının önemli bir kısmının evlerde gerçekleştiğini hatırlattı.
Türkiye’nin Gıda İsrafı Mücadelesi
Türkiye’nin bu alanda önemli adımlar attığını belirten Erdoğan, “Ekmek İsrafını Önleme Kampanyası” ile israfın yüzde 40 azaltıldığını, ayrıca uluslararası platformlarda gıda kaybı ve israfının azaltılmasına yönelik girişimlere öncülük edildiğini söyledi.
Birleşmiş Milletler tarafından Türkiye’nin bu çalışmalarının iyi uygulama örneği olarak gösterildiğini de ekledi.
“Adil Bir Dünya İçin Küresel İş Birliği Şart”
Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelenin ancak güçlü bir uluslararası iş birliğiyle mümkün olabileceğini vurgulayarak, özellikle sanayi ve tüketim açısından yüksek paya sahip ülkelerin daha fazla sorumluluk alması gerektiğini ifade etti.
Yerel bilgeliğin ve geleneksel çevre dostu yaşam pratiklerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Erdoğan, sıfır atık felsefesinin toplumları dönüştüren bir güç olduğunu dile getirdi.
Forumdan Küresel İş Birliği Mesajı
Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş ise konuşmasında, çevre sorunlarının artık yalnızca çevresel değil; ekonomik, toplumsal ve vicdani bir mesele haline geldiğini söyledi. İstanbul’dan yükselecek ortak sesin daha yaşanabilir bir dünya için önemli bir katkı sunacağını ifade etti.
Birleşmiş Milletler Habitat temsilcileri de sıfır atığın şehir planlaması ve iklim dayanıklılığı açısından kritik bir araç olduğunu belirtti.
İstanbul Deklarasyonu Hazırlanıyor
Üç gün sürecek forum boyunca bakanlar, eski devlet başkanları, uluslararası kuruluş temsilcileri ve akademisyenler çeşitli oturumlarda bir araya gelecek. Forumun sonunda “İstanbul Deklarasyonu” yayımlanarak sıfır atık alanında uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi ve ortak hedeflerin belirlenmesi amaçlanıyor.
Sıfır Atık Hareketi’nin, Emine Erdoğan’ın öncülüğünde küresel ölçekte büyümeye devam ettiği belirtilirken, İstanbul’dan dünyaya uzanan bu vizyonun sürdürülebilir ve adil bir gelecek için yol gösterici olmaya devam edeceği ifade edildi.
